Éditions numériques

Jules César

Édition enrichie

LIBER I - DIVVS IVLIVS

Chapitre [1]

[1] - Annum agens sextum decimum patrem amisit; sequentibusque consulibus flamen Dialis destinatus dimissa Cossutia, quae familia equestri sed admodum diues praetextato desponsata fuerat, Corneliam Cinnae quater consulis filiam duxit uxorem, ex qua illi mox Iulia nata est; neque ut repudiaret compelli a dictatore Sulla ullo modo potuit.
[2] - Quare et sacerdotio et uxoris dote et gentilicis hereditatibus multatus diuersarum partium habebatur, ut etiam discedere e medio et quamquam morbo quartanae adgrauante prope per singulas noctes commutare latebras cogeretur seque ab inquisitoribus pecunia redimeret, donec per uirgines Vestales perque Mamercum Aemilium et Aurelium Cottam propinquos et adfines suos ueniam impetrauit.
[3] - Satis constat Sullam, cum deprecantibus amicissimis et ornatissimis uiris aliquamdiu denegasset atque illi pertinaciter contenderent, expugnatum tandem proclamasse siue diuinitus siue aliqua coniectura: uincerent ac sibi haberent, dum modo scirent eum, quem incolumem tanto opere cuperent, quandoque optimatium partibus, quas secum simul defendissent, exitio futurum; nam Caesari multos Marios inesse.

Chapitre [2]

[1] - Stipendia prima in Asia fecit Marci Thermi praetoris contubernio; a quo ad accersendam classem in Bithyniam missus desedit apud Nicomeden, non sine rumore prostratae regi pudicitiae; quem rumorem auxit intra paucos rursus dies repetita Bithynia per causam exigendae pecuniae, quae deberetur cuidam libertino clienti suo.
[2] - Reliqua militia secundiore fama fuit et a Thermo in expugnatione Mytilenarum corona ciuica donatus est.

Chapitre [3]

[1] - Meruit et sub Seruilio Isaurico in Cilicia, sed breui tempore.
[2] - Nam Sullae morte comperta, simul spe nouae dissensionis, quae per Marcum Lepidum mouebatur, Romam propere redit et Lepidi quidem societate, quamquam magnis condicionibus inuitaretur, abstinuit, cum ingenio eius diffisus tum occasione, quam minorem opinione offenderat.

Chapitre [4]

[1] - Ceterum composita seditione ciuili Cornelium Dolabellam consularem et triumphalem repetundarum postulauit; absolutoque Rhodum secedere statuit, et ad declinandam inuidiam et ut per otium ac requiem Apollonio Moloni clarissimo tunc dicendi magistro operam daret.
[2] - Huc dum hibernis iam mensibus traicit, circa Pharmacussam insulam a praedonibus captus est mansitque apud eos non sine summa indignatione prope quadraginta dies cum uno medico et cubicularis duobus. nam comites seruosque ceteros initio statim ad expediendas pecunias, quibus redimeretur, dimiserat.
[3] - Numeratis deinde quinquaginta talentis expositus in litore non distulit quin e uestigio classe deducta persequeretur abeuntis ac redactos in potestatem supplicio, quod saepe illis minatus inter iocum fuerat, adficeret.
[4] - Vastante regiones proximas Mithridate, ne desidere in discrimine sociorum uideretur, ab Rhodo, quo pertenderat, transiit in Asiam auxiliisque contractis et praefecto regis prouincia expulso nutantis ac dubias ciuitates retinuit in fide.

Chapitre [5]

[1] - Tribunatu militum, qui primus Romam reuerso per suffragia populi honor optigit, actores restituendae tribuniciae potestatis, cuius uim Sulla diminuerat, enixissime iuuit.
[2] - L. etiam Cinnae uxoris fratri, et qui cum eo ciuili discordia Lepidum secuti post necem consulis ad Sertorium confugerant, reditum in ciuitatem rogatione Plotia confecit habuitque et ipse super ea re contionem.

Chapitre [6]

[1] - Quaestor Iuliam amitam uxoremque Corneliam defunctas laudauit e more pro rostris.
[2] - Et in amitae quidem laudatione de eius ac patris sui utraque origine sic refert: 'Amitae meae Iuliae maternum genus ab regibus ortum, paternum cum diis inmortalibus coniunctum est. nam ab Anco Marcio sunt Marcii Reges, quo nomine fuit mater; a Venere Iulii, cuius gentis familia est nostra. est ergo in genere et sanctitas regum, qui plurimum inter homines pollent, et caerimonia deorum, quorum ipsi in potestate sunt reges.'
[3] - In Corneliae autem locum Pompeiam duxit Quinti Pompei filiam, L. Sullae neptem; cum qua deinde diuortium fecit adulteratam opinatus a Publio Clodio, quem inter publicas caerimonias penetrasse ad eam muliebri ueste tam constans fama erat, ut senatus quaestionem de pollutis sacris decreuerit.

Édition critique

LIBER I - DIVVS IVLIVS

Chapitre [1]

[1] - Annum agens
Témoin(s) : #L
Type : substantive
Variante : Iullius Caesar annum agens
Témoin(s) : #G
Type : substantive
Variante : Gaius Iullius Caesar annum agens
Témoin(s) : #V #O #S #T #Π #Q #ε #R #ρ #dett.
Variante : Annum agens Caesar
Témoin(s) : #P
Type : lacuna
Variante : Anunum agens ****
sextum decimum patrem amisit; sequentibusque consulibus flamen Dialis destinatus dimissa Cossutia, quae familia equestri sed admodum diues praetextato desponsata fuerat, Corneliam Cinnae quater consulis filiam duxit uxorem, ex qua illi mox Iulia nata est; neque ut repudiaret compelli a dictatore Sulla ullo modo potuit.
[2] - Quare et sacerdotio et uxoris dote et gentilicis hereditatibus multatus diuersarum partium habebatur, ut etiam discedere
Témoin(s) : #M1
Type : substantive
Variante : discere
Témoin(s) : #G #P #O #S #T
Type : substantive
Variante : discederet
e medio et quamquam morbo quartanae adgrauante prope per singulas noctes commutare latebras cogeretur seque ab inquisitoribus pecunia redimeret, donec per uirgines Vestales perque Mamercum Aemilium et Aurelium Cottam propinquos et adfines suos ueniam impetrauit
Témoin(s) : #V
Type : substantive
Variante : impetraurit
Témoin(s) : #L1 #P #O #S #T
Type : substantive
Variante : perpetrauit
.
[3] - Satis constat Sullam, cum deprecantibus amicissimis et ornatissimis uiris aliquamdiu denegasset atque illi pertinaciter contenderent, expugnatum tandem proclamasse siue diuinitus siue aliqua coniectura: uincerent
Témoin(s) : #M2
Type : substantive
Variante : ulcerint
ac sibi haberent, dum modo scirent eum, quem incolumem tanto opere cuperent, quandoque optimatium partibus, quas secum simul defendissent, exitio futurum; nam Caesari multos Marios inesse.

Chapitre [2]

[1] - Stipendia prima in Asia fecit Marci Thermi praetoris contubernio; a quo ad accersendam
Témoin(s) : #M2
Type : orthographic
Variante : arcessendam
classem in Bithyniam missus desedit apud Nicomeden, non sine rumore prostratae
Témoin(s) : #M1 #V1
Type : substantive
Variante : prostatae
Note : [ae per compend.]
regi pudicitiae; quem rumorem auxit intra paucos rursus dies repetita Bithynia per causam exigendae pecuniae, quae deberetur cuidam libertino clienti suo.
[2] - Reliqua militia secundiore fama fuit et a Thermo in expugnatione Mytilenarum corona ciuica donatus est.

Chapitre [3]

[1] - Meruit
Témoin(s) : #M2 #δ
Type : substantive
Variante : emeruit
et sub Seruilio Isaurico in Cilicia, sed breui tempore.
[2] - Nam Sullae morte comperta, simul spe nouae dissensionis, quae per Marcum Lepidum mouebatur, Romam propere redit
Témoin(s) : #T #dett.
Variante : rediit
Note : [uulgo]
et Lepidi quidem societate, quamquam magnis condicionibus inuitaretur, abstinuit, cum
Témoin(s) : #S #T #Π #Q #R
Variante : tum
ingenio eius diffisus tum occasione
Témoin(s) : #Casaubon
Type : substantive
Variante : occasioni
Note : [uulgo]
, quam minorem opinione offenderat.

Chapitre [4]

[1] - Ceterum composita seditione ciuili Cornelium Dolabellam consularem et triumphalem
Témoin(s) : #P2 #O2 #S #T #Π #Q #ε #R
Variante : triumphalem uirum
repetundarum postulauit; absolutoque Rhodum secedere statuit, et ad declinandam inuidiam et ut per otium ac requiem Apollonio Moloni
Témoin(s) : #G #Π #Q
Type : orthographic
Variante : Miloni
clarissimo tunc dicendi magistro operam daret.
[2] - Huc dum hibernis iam mensibus traicit, circa Pharmacussam
Témoin(s) : #G
Type : orthographic
Variante : Pharmacausam
Témoin(s) : #V
Type : orthographic
Variante : pharnacusam
Témoin(s) : #L #P #O #S #T
Type : orthographic
Variante : pharmacusam
insulam a praedonibus captus est mansitque apud eos non sine summa indignatione
Témoin(s) : #Scriverius
Type : substantive
Variante : in dignatione
Témoin(s) : #Orsini
Type : substantive
Variante : dignationes
prope quadraginta dies cum uno medico et cubicularis duobus. nam comites seruosque ceteros
Témoin(s) : #Q #ε #T #Π
Variante :
initio statim ad expediendas pecunias, quibus redimeretur, dimiserat.
[3] - Numeratis deinde quinquaginta talentis expositus in litore non distulit quin e uestigio classe deducta persequeretur abeuntis ac redactos in potestatem supplicio, quod saepe illis minatus inter iocum fuerat, adficeret.
[4] - Vastante regiones proximas Mithridate, ne desidere
Témoin(s) : #V #L #P #O #S #T
Type : substantive
Variante : dissidere
in discrimine sociorum uideretur, ab Rhodo, quo pertenderat, transiit in Asiam auxiliisque contractis et praefecto regis prouincia expulso nutantis ac dubias ciuitates retinuit in fide.

Chapitre [5]

[1] - Tribunatu
Témoin(s) : #Q #ε #T #P #O #T
Type : substantive
Variante : Tribunatum
Note : [m in O puncio notata]
Témoin(s) : #dett. #Torrentius
Variante : Tribunatus
militum, qui primus Romam reuerso per suffragia populi honor optigit, actores
Témoin(s) : #Π #Q #ε #R
Type : substantive
Variante : auctoresque
Témoin(s) : #dett.
Type : substantive
Variante : auctores
Témoin(s) : #Graevius
Type : substantive
Variante : actores auctoresque
restituendae tribuniciae potestatis, cuius uim Sulla diminuerat
Témoin(s) : #G #V #S #Π #Remacle
Type : substantive
Variante : deminuerat
, enixissime iuuit.
[2] - L. etiam Cinnae uxoris fratri, et qui cum eo ciuili discordia Lepidum secuti post necem consulis ad Sertorium confugerant, reditum in ciuitatem rogatione Plotia confecit habuitque et ipse super ea re contionem.

Chapitre [6]

[1] - Quaestor Iuliam amitam uxoremque Corneliam defunctas laudauit e more pro rostris.
[2] - Et
Témoin(s) : #Codices
Type : substantive
Variante : sed
in amitae quidem laudatione de eius ac patris sui utraque origine
Témoin(s) : #L #P #O #S #T
Type : substantive
Variante : origine utraque
sic refert: 'Amitae meae Iuliae maternum genus ab regibus ortum, paternum cum diis inmortalibus coniunctum est. nam ab
Témoin(s) : #P #O #P #S ,#N
Variante : a
Témoin(s) : #L
Type : lacuna
Variante : a*
Note : [a* in L]
Anco Marcio sunt Marcii Reges, quo nomine fuit mater; a Venere Iulii, cuius
Témoin(s) : #M1
Type : substantive
Variante : cuis
Témoin(s) : #M2
Type : substantive
Variante : cuius
Note : [in textu sed + cuius in marg.]
gentis familia est nostra. est ergo in genere et sanctitas regum, qui plurimum inter homines pollent, et caerimonia deorum, quorum ipsi in potestate sunt reges.'
[3] - In Corneliae autem locum Pompeiam duxit Quinti Pompei filiam, L. Sullae neptem; cum qua deinde diuortium fecit adulteratam opinatus a Publio Clodio, quem inter publicas caerimonias penetrasse ad eam
Témoin(s) : #T
Type : substantive
Variante : ea
Témoin(s) : #P #O
Type : substantive
Variante : eam
Note : [Oudendorp]
muliebri ueste tam constans fama erat, ut senatus quaestionem de pollutis sacris decreuerit.